|
Trả lời câu hỏi củaVietNamNet:” So sánh bốn bản Hiến pháp ta đã có, bản nào mang tính chất ưu việt nhất, đặt nền tảng để xây dựng nhà nước pháp quyền và có nhiều tư tưởng tiến bộ cần phải kế thừa nhất?”, ông Đinh Xuân Thảo, Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp nói rằng “Mỗi giai đoạn đòi hỏi khác nhau, không thể nói bản Hiến pháp nào tốt nhất”(*)
Và ông diễn giải thêm:.
“Hiến pháp năm 1946 ra đời khi Nhà nước còn trong trứng nước nên phải có chính sách mềm giẻo thu hút đại đoàn kết dân tộc. Năm 1959 xây dựng XHCN miền Bắc, khi đó Hiến pháp phải thể hiện quan điểm kinh tế thuộc sở hữu toàn dân, sở hữu Nhà nước mà hợp tác xã là chủ lực.
Đến 1980, Hiến pháp thể hiện quan điểm xây dựng CNXH. Khi đó ta đưa ra mô hình chủ nghĩa tập thể, mỗi huyện là một pháo đài, theo mô hình Xô-viết. Sau một thời gian thực thi thấy không phù hợp nên đến 1992 phải sửa đổi.
|
|
Đọc thêm...
|
|
|
Ngày 2-9-1945 tại quảng trường Ba đình lịch sử ở Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa *), xóa bỏ ách thống trị của thực dân và nền quân chủ chuyên chế, lập nên chế dộ cộng hòa dân chủ – một bước ngoặt trọng đại trong lịch sử của dân tộc Việt Nam ta.
Mở đầu bản Tuyên ngôn, chủ tịch HCM đã trích dẫn chân lý sáng ngời từ bản Tuyên ngôn Độc lập 1776 của Mỹ và Tuyên ngôn Dân quyền 1791 của Pháp như sau:
“Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.”
“Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi; và phải luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi”.
|
|
Đọc thêm...
|
|
Chất lượng của một bản Hiến pháp phụ thuộc phần lớn vào việc nó được làm ra theo quy trình, công nghệ như thế nào. Tương tự như vậy, chất lượng của một cuộc sửa đổi Hiến pháp phụ thuộc phần lớn vào quy trình và công nghệ sửa đổi nó. Một Hiến pháp dân chủ là một Hiến pháp dân định. Người ta khó có thể mong chờ những nội dung dân chủ trong một Hiến pháp khâm định, Hiến pháp do vua hay một nhà độc tài ban hành. Để có một Hiến pháp hoàn hảo hơn, Việt Nam cần một quy trình sửa đổi Hiến pháp hoàn hảo hơn. Muốn vậy, chúng ta cần phải làm những gì khác với trước đây, những việc làm mới.
1. Ai sửa đổi Hiến pháp?
Hiến pháp Việt Nam quy định Quốc hội có quyền “làm Hiến pháp và sửa đổi Hiến pháp” (Điều 84). Quy định này khá thống nhất với quan niệm của Việt Nam về Hiến pháp, về Quốc hội, và về quyền lập hiến. Hiến pháp ở đây được quan niệm là một văn bản của Nhà nước, một hình thức để Nhà nước tổ chức bộ máy của mình, củng cố sức mạnh của Nhà nước, xác định các mục tiêu của Nhà nước.
|
|
Đọc thêm...
|
|
“Chủ nghĩa hiến pháp” gắn liền với mục tiêu khắc chế quyền lực của nhà nước để bảo vệ những quyền lợi đáng phải có của người dân.
Tại hội thảo “Xây dựng tiêu chí, phương pháp tổng kết việc thi hành Hiến pháp 1992” diễn ra tại Đà Nẵng mới đây, trong tham luận của mình, GS-TS Nguyễn Đăng Dung (ảnh), khoa Luật ĐH Quốc gia Hà Nội, đã đề cập đến việc cần thiết lập “chủ nghĩa hiến pháp”. Đây là một khái niệm khá mới mẻ ở Việt Nam. Bên lề hội thảo, Pháp Luật TP.HCM có cuộc trao đổi với GS-TS Nguyễn Đăng Dung xung quanh vấn đề này.
|
|
Đọc thêm...
|
|
"Không thể lập luận rằng trình độ dân trí chưa cao để tránh việc trưng cầu ý dân về những vấn đề trọng đại của đất nước" - PGS Đinh Ngọc Vượng, Viện Từ điển học và Bách khoa thư Việt Nam phát biểu ở Hội thảo "Xây dựng tiêu chí, phương pháp tổng kết việc thi hành Hiến pháp năm 1992" đang diễn ra tại Đà Nẵng.
Hội thảo do Liên hiệp các Hội KHKT Việt Nam (VUSTA) và Viện nghiên cứu lập pháp tổ chức, quy tụ các nhà khoa học và những người có kinh nghiệm thực tiễn hàng đầu về việc xây dựng, sửa đổi Hiến pháp.
Lò dò từng bước thì bao giờ tới đích?
Là người trình bày tham luận đầu tiên, nguyên Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Đình Lộc đặt ra những câu hỏi lớn: "Vì sao chỉ trong 46 năm từ 1946 đến 1992 mà ta có đến 4 hiến pháp - không kể những lần sửa đổi? Nước Mỹ 200 năm qua chỉ có một Hiến pháp. Hiến pháp 1980 dự định là Hiến pháp của cả thời kỳ quá độ, nhưng chưa kịp thi hành đã bị thay thế bằng Hiến pháp 1992, rồi 2001 lại sửa, giờ lại sửa tiếp. Không lẽ việc sửa đổi Hiến pháp đã trở thành truyền thống?".
|
|
Đọc thêm...
|
|
|
|
|
|
|
|
