//

Cách đây một năm, Tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ ở Hà Nội đã nạp đơn kiện đương kim Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ra toà do đã xâm hại nghiêm trọng quyền lợi quốc gia khi cho phép Trung Quốc khai thác bauxite trên quy mô lớn tại Tây Nguyên mà không thông qua Quốc hội, tạo nên một sự kiện pháp lý – chính trị chưa từng có không chỉ ở Việt Nam mà trong lịch sử thế giới cộng sản. Kỷ niệm một năm vụ kiện, VOA có cuộc phỏng vấn người khởi kiện.

VOA: Thưa Tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ, việc ông khởi kiện đương kim Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã được dư luận trong và ngoài Việt Nam đánh giá rất cao. Các nhà trí thức của trang mạng Bauxite Việt Nam thậm chí coi hành vi khởi kiện này của ông là một cuộc cách mạng khi gọi đó là “Xô Viết Nghệ – Tĩnh thời nay”. Ông nghĩ sao về sự đánh giá này?

Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ: Sự ủng hộ mạnh mẽ của dư luận rộng rãi mà trước hết của người dân Việt Nam đối với vụ kiện Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng mà tôi tiến hành ngày 11/6/2009 chắc chắn là một sự động viên vô cùng đặc biệt đối với cá nhân tôi, một người luôn tâm niệm Thượng tôn Tổ quốc Việt Nam, Hiến pháp và Pháp luật. Nhưng thành thật mà nói, tôi cảm thấy buồn nhiều hơn là vui.

Xem video - Tại Thành phố Hồ Chí Minh, không cần phải đi đâu xa là bạn có thể tìm thấy một điểm truy cập Internet thật dễ dàng. Cách đây 10 năm con số những người sử dụng Internet chỉ là 1%, hiện nay con số này đã là 28%. Điều này đã gây trở ngại cho những người lãnh đạo nhà nước Cộng Sản độc đảng.

Ông Phil Robertson, phó Giám đốc phụ trách châu Á của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền phát biểu : “Đảng cầm quyền đã quen với việc kiểm soát mọi thứ, nay với sự xuất hiện của Internet thì họ cảm thấy rằng mình đang mất quyền kiểm soát thông tin trong xã hội Việt Nam”.

Hỏi: Với tư cách là một nhà nghiên cứu, ông có cảm nhận như thế nào khi quan sát sinh hoạt quốc hội ở nước ta?

Trả lời: Quan sát sinh hoạt quốc hội ở nước ta, nói chung tôi thấy có nhiều tiến bộ so với 20 năm về trước, nhưng cũng thấy có hai vấn đề cơ bản. Thứ nhất, các anh biết rằng quốc hội là một trong ba nhánh của quyền lực nhà nước, theo thông lệ của nhiều nền văn hoá chính trị thì ba nhánh ấy độc lập với nhau, đặc điểm này được gọi là "Tam quyền phân lập". Tuy nhiên, trong điều kiện của nền chính trị Việt Nam thì ba nhánh quyền lực ấy không phân lập mà được gọi là phân công. Cả ba nhánh ấy đều nằm dưới sự lãnh đạo của Đảng. Chính sự phân công có tính chất nội bộ như vậy làm cho quốc hội rất khó rành mạch trong sinh hoạt nội bộ cũng như trong sự quan sát của nhân dân. Theo hiến pháp của chúng ta, quốc hội được định nghĩa là cơ quan quyền lực cao nhất, nhưng các nhà lãnh đạo của quốc hội khi điều hành các phiên họp quốc hội không thể hiện được rõ rệt và đầy đủ địa vị cao nhất ấy. Qua thái độ của các đại biểu quốc hội khi chất vấn các quan chức của chính phủ thì người dân cũng không nhìn thấy được sự cao nhất của cơ quan quyền lực này. Có thể thấy rất rõ là tùy thuộc vào từng chức vụ khác nhau của các quan chức hành pháp mà thái độ của các đại biểu quốc hội là rất khác nhau khi chất vấn. Tôi chưa bàn đến nội dung chất vấn là hay hay dở, nhưng sự phân biệt thái độ khi chất vấn các thành viên của chính phủ làm cho xã hội thấy phản cảm. Thậm chí, nhiều đại biểu quốc hội còn tranh thủ diễn đàn quốc hội để có những thể hiện có chất lượng đưa đẩy các tình cảm chính trị một cách lộ liễu và vô nguyên tắc.

Thiếu lập luận chặt chẽ, lẩn tránh thực tế, nói lấy được

Một nhóm bạn sinh viên trẻ ở Hà Nội và Sài Gòn nhắn sang Paris yêu cầu nhà báo Bùi Tín đưa ra vài nhận xét về những văn kiện của đại hội XI đang và sẽ được thảo luận trong các đại hội đảng các cấp cơ sở, quận huyện, tỉnh thành, các ngành quân đội, công an, cơ quan trung ương.

Tôi vui, mừng nhận được yêu cầu này. Tuổi trẻ quan tâm đến các vấn đề chính trị của đất nước là điều quý.

Đáp lại niềm tin yêu của các bạn trẻ, tôi sẽ viết vài bài nhận xét thật khách quan, không định kiến, công bằng về những văn kiện ấy, để tùy các bạn xem xét, suy luận và có chính kiến của chính mình.